Ukweli Kuhusu Toharani: Zawadi ya Huruma ya Mungu Inayopotoshwa na Wengi

Kuna mtazamo usio sahihi miongoni mwa watu wengi, wakiwemo baadhi ya Wakristo, kuhusu mafundisho ya Kanisa Katoliki juu ya Toharani. Wengi wanaamini kimakosa kuwa Toharani ni fundisho kubwa sana lililoundwa na Kanisa ambalo halina mashiko kabisa katika Biblia. Lakini ukweli ni kwamba, fundisho la Toharani si fundisho gumu au geni, na limejikita kikamilifu katika Maandiko Matakatifu.

Kimsingi, Kanisa Katoliki lina mambo makuu matatu tu ambalo linayaamini kuhusu Toharani:

• Hali ya Utakaso: Toharani ni mahali au hali ya utakaso wa mwisho baada ya kifo.
• Mchakato wa Maumivu: Mchakato huo wa utakaso unahusisha maumivu au aina fulani ya kutosheka/discomfort.
• Msaada wa Sala: Sala za waamini waliopo duniani zinaweza kuwasaidia na kuwafariji wale wanaopitia utakaso huo.

Katika makala haya, tunaenda kuangalia kwa kina kwanini uwepo wa Toharani ni dhihirisho la upendo mkuu wa Mungu kwetu.

Kama Yesu Alikufa Msalabani, Kwanini Bado Kuwepo na Toharani?

Hili ni swali ambalo Wakristo wengi wasio Wakatoliki hulouliza: Kama Yesu alikufa msalabani na kulipa gharama ya dhambi zetu, kwanini bado kuwepo na Toharani?

Jibu ni rahisi lakini la msingi sana. Ni kweli kabisa kuwa Yesu Kristo, kupitia Maisha, Kifo, na Ufufuko wake, alilipa gharama ya madhara ya milele (eternal consequences) ya dhambi zetu. Madhara hayo ya milele yalikuwa ni kutengwa na Mungu daima, yaani kwenda motoni. Yesu alitukomboa kutoka kwenye adhabu hiyo na kutufungulia milango ya kupata neema ya Wokovu.

Hata hivyo, kila dhambi tunayoutenda haina tu madhara ya milele, bali ina madhara ya muda (temporal consequences) ndani ya wakati.

Hivyo ndivyo dhambi inavyofanya. Hata kama Mungu ametusamehe kwa neema yake, bado ndani ya mioyo yetu tunabaki na tabia au mielekeo ya kuvutiwa na dhambi hiyo tena (attachments to sin). Toharani ni mchakato wa kuondoa yale "matundu" na mielekeo mibaya ili tuweze kuingia Mbinguni tukiwa wasafi kabisa.

Ufafanuzi Kupitia Mifano ya Kila Siku

Hebu tuiangalie Toharani kupitia mifano halisi ya maisha yetu ili uelewe kwanini uwepo wake ni habari njema sana kwetu:

1. Mfano wa "Msumari kwenye Meza ya Mbao"

Fikiria umeazima laptop au simu ya gharama kubwa ya rafiki yako, kisha kwa bahati mbaya ukaidondosha na kuipasua kioo (crack). Unajisikia vibaya sana, unamwendea na kumwambia: "Mwanangu, nisamehe sana, nimeharibu kifaa chako."

Kwa sababu ni rafiki yako wa kweli na anakupenda, anakujibu: "Usiwaze mzee, nimekusamehe, urafiki wetu bado upo vilevile." Hapo kuna mambo mawili yametokea, na ndivyo dhambi inavyofanya kazi:

• Msamaha wa Uhusiano (Weza kulinganishwa na Eternal Consequence): Urafiki wenu umerudi, na hatokutupa nje ya maisha yake (huku ndiko Yesu alichotufanyia msalabani—alituokoa tusitengwe na Mungu milele motoni).
• Uharibifu wa Kifaa (Weza kulinganishwa na Temporal Consequence): Licha ya kwamba amekusamehe, kioo bado kimevunjika. Ili kila kitu kirudi kwenye ubora wake wa mwanzo, ni lazima kioo kile kikatengenezwe na kuwekwa kipya (huku ndiko kufanya malipizi au matengenezo).

Mungu anapotusamehe dhambi zetu kwenye Kitubio, anafuta ile adhabu ya kwenda motoni. Lakini zile dhambi zinaacha "alama mbaya" na mielekeo mibaya ndani ya mioyo yetu. Toharani ni ule mchakato wa matengenezo ya mwisho ambapo Mungu anarekebisha mioyo yetu iliyoharibiwa na dhambi ili tuingie Mbinguni tukiwa wapya kabisa.

2. Mfano wa "Mavazi Machafu kabla ya Sherehe ya VIP"

Fikiria umepata mwaliko wa kwenda kwenye sherehe kubwa ya kifahari (VIP party) ambapo kila mtu anatakiwa kuvaa suti nyeupe au gauni jeupe la kupendeza. Ukiwa njiani kuelekea huko, unajikwaa na kuanguka kwenye matope. Nguo yako inachafuka, na unaanza kunukia vibaya.

Ukishafika mlangoni, mlinzi anakwambia: "Jina lako lipo kwenye orodha, unaruhusiwa kuingia." Je, utaingia sebuleni ukiwa na yale matope mbele ya watu waliotakata? Wewe mwenyewe utajisikia vibaya na utataa. Utamwambia yule mlinzi: "Nisamehe, naomba nionyeshe bafuni kwanza nikasafishe haya matope, nioge, kisha ndio niingie sebuleni nikiwa nadhifu."

Mbingu ni ile sherehe safi ya VIP ambapo hakuna uchafu wa aina yoyote unaoweza kukaa mbele ya utakatifu wa Mungu. Toharani si jela; ni lile bafu la kiroho ambapo tunasafishwa matope ya duniani ili tuingie Mbinguni tuking'aa na tukiwa na amani kamili.

Je, Toharani Kuna Maumivu?

Ndio, lakini ni maumivu ya uponyaji (healing pain).

Fikiria una jeraha mkononi ambalo limeingia uchafu, na daktari anahitaji kuliosha kwa spirit au dawa ili lisioze. Wakati anasafisha, utasikia maumivu makali na unaweza hata kulia. Lakini je, utamkasirikia daktari? Hapana, unavumilia kwa sababu unajua maumivu yale yanatibu na yanalinda uhai wako.

Mateso ya Toharani ni maumivu ya upendo—ni roho kuondolewa yale mambo yote ya kidunia yaliyokuwa yanaishikilia (kama vile kiburi, chuki, au tamaa). Lakini tofauti na hapa duniani, roho zilizopo Toharani zina furaha na shukrani kubwa mno kwa sababu zina uhakika wa asilimia 100 kwamba zimeshaokoka na ziko njiani kwenda Mbinguni!

Wajibu Wetu Kama Wakatoliki

Katika ulimwengu wetu wa sasa, tunapenda sana kusaidiana—mtu akipata shida tunachanga fedha au kuweka "status" kumsaidia. Kwenye Kanisa, tuna mfumo mkubwa zaidi wa kusaidiana unaoitwa Ushirika wa Watakatifu.

Ndugu zetu waliopo Toharani wameshavuka kuta za wakati; hawawezi kujisaidia wenyewe tena kwa kusali au kufanya matendo mema. Wanatutegemea sisi tuliopo duniani. Kila unaposali sala ya Rozari, Njia ya Msalaba, unaposali Sala ya Mtakatifu Gertrude, au unapotolea dhabihu ndogo za kujinyima starehe fulani kwa ajili yao, unakuwa unawapunguzia muda wa kukaa bafuni na kuwasaidia waingie kwenye karamu ya Mbinguni haraka.

Toharani si fundisho la kuogopesha; ni thibitisho kwamba Mungu anatupenda sana kiasi kwamba yuko tayari kutusafisha hadi sekunde ya mwisho ili asitupoteze.